Amazon FBA Nedir? FBA ile FBM Farkı, Ücret Kalemleri ve Türkiye'den Sevkiyat

Türkiye'den Amazon ABD'de satış yapmak isteyen herkesin karşılaştığı ilk büyük karar lojistik: siparişleri sen mi göndereceksin, yoksa stoğunu Amazon'a mı emanet edeceksin? FBA (Fulfillment by Amazon), ikinci yolun adı. Bu yazıda FBA'nın nasıl çalıştığını, FBM'den farkını, hangi ücret kalemlerinin olduğunu ve Türkiye'den stok gönderirken dikkat etmen gerekenleri Amazon'un kendi açıklamalarına dayanarak anlatıyoruz.

Bu yazı Amazon'da satış nasıl yapılır rehberinin bir parçasıdır.

FBA nasıl çalışır?

Amazon'un FBA sayfasındaki (yeni sekmede açılır) akış özetle şöyle:

1. Ürünü FBA'ya kaydet. Seller Central'da ürününün gönderim yöntemini "Amazon tarafından gönderilir" olarak seçersin.
2. Stoğu hazırla ve gönder. "Send to Amazon" iş akışıyla gönderiyi oluşturur, ürünleri Amazon'un hazırlık (prep), paketleme ve etiketleme kurallarına göre hazırlar ve Amazon'un belirlediği depolara gönderirsin.
3. Amazon teslim alır ve depolar. Stok Amazon'un lojistik ağına girer.
4. Sipariş gelince Amazon gönderir. Ürünü toplar, paketler, kargolar; müşteri sorularını ve iadeleri yönetir.
5. Stoğunu yönetirsin. FBA panosu, yeniden stoklama (Restock) aracı ve uyarılarla stok seviyeni satış hızına göre ayarlarsın.

FBA mı, FBM mi?

Türkiye'den ABD'deki müşteriye her siparişi tek tek kargolamak, hem süre hem maliyet açısından çoğu ürün için Amazon müşterisinin beklentisini karşılamaz. Bu yüzden Türkiye'deki satıcıların büyük kısmı ABD'de FBA kullanır. FBM; ABD'de kendi deposu veya 3PL (üçüncü taraf lojistik) anlaşması olanlar ya da çok ağır, büyük veya özel ürünler için düşünülebilir.

FBA ücret kalemleri

Amazon'un FBA sayfasına göre FBA maliyetleri şu kalemlerden oluşur:

Bunlara ek olarak her satışta, FBA'dan bağımsız olarak satış komisyonu (referral fee) alınır. Amazon'un fiyat sayfasına (yeni sekmede açılır) göre komisyon kategoriye göre değişir; birçok kategoride yüzde 15, bazı kategorilerde yüzde 8 gibi oranlar uygulanır ve ürün başına asgari bir tutar vardır.

Ürününe özel gerçek rakamı görmek için tahminle değil, Amazon'un Revenue Calculator aracına ürünün ölçü ve ağırlığını girerek hesapla. Tüm maliyet kalemlerini birlikte görmek için Amazon'da satış rehberindeki maliyet tablosunu kullan.

Yeni satıcılar için FBA New Selection programı

Amazon, FBA'ya yeni ürün getiren satıcılara FBA New Selection programıyla ücretsiz aylık depolama, komisyon indirimleri ve muafiyetler sunuyor. Amazon'a göre yeni bir satıcı olarak, ilk satılabilir ürününü listeledikten sonraki 90 gün içinde uygun yeni ürünlerle FBA gönderisi oluşturursan programa otomatik dahil olursun. Program koşulları yıla göre değişebildiği için Seller Central'daki program panosundan güncel hâlini takip et.

Bu 90 günlük pencere, hesap açılışını ürün hazırlığına göre zamanlamak için iyi bir sebep: hesabı çok erken açıp ilk ürünü listeledikten sonra stok aylarca hazır olmazsa, avantajı kaçırabilirsin.

Türkiye'den FBA'ya stok göndermek

İthalatçı (importer of record) sensin

Amazon, FBA stoğu için ithalatçı olarak hareket etmez. ABD'ye giren her sevkiyatın gümrük beyanı, ithalat vergileri ve ilgili kurum (ör. ürününe göre FDA, CPSC gibi) gerekliliklerine uyum senin ya da yetkilendirdiğin gümrük müşavirinin sorumluluğundadır. Amazon'u ithalatçı olarak gösteren bir sevkiyat reddedilebilir.

Lojistik firması ve taşıma modu

Türkiye'den ABD'ye stok genelde iki yolla gider:

• Hava kargo / ekspres: Hızlı, birim başına pahalı. Lansman stoğu veya acil yenileme için mantıklı.
• Deniz yolu: Yavaş, birim başına ucuz. Satış hızı belli olmuş ürünlerin düzenli yenilemesi için.

Seçtiğin lojistik firmasının; ABD gümrük işlemlerini (gümrük müşaviri), Amazon depolarına teslimat randevusunu ve gerekirse ABD'de ara depolamayı yönetebildiğinden emin ol. Teklif alırken kapıdan depoya tüm kalemlerin (navlun, gümrük müşaviri, vergiler, depoya son teslimat) dahil olup olmadığını sor.

Etiketleme ve hazırlık

Her ürün Amazon'un takip edebileceği şekilde etiketlenmeli ve kolilerin üzerinde gönderi etiketleri bulunmalıdır. Hazırlık (prep) kuralları ürün türüne göre değişir: sıvılar, cam ürünler, keskin ürünler ve setler için ek paketleme gerekebilir. Bu işleri üreticine Türkiye'de yaptırmak, ABD'de hazırlık hizmeti almaktan genelde daha ekonomiktir.

Stok planlama: ne kadar göndermeli?

FBA'da iki hata da pahalıdır: stok bitince satış ve arama sıralaması kaybedilir; fazla stok ise depolama ve uzun süreli stok ücreti doğurur. Basit bir yeniden sipariş hesabı:

Yeniden sipariş noktası = Günlük ortalama satış × (üretim süresi + sevkiyat ve depoya giriş süresi + güvenlik payı günleri)

Örnek (varsayımsal): Günde ortalama 8 adet satıyorsun; üretim 25 gün, deniz yoluyla sevkiyat ve depoya giriş 45 gün sürüyor, 15 günlük de güvenlik payı istiyorsun. 8 × (25 + 45 + 15) = 680 adet. Amazon'daki ve yoldaki toplam stoğun 680 adede düştüğü gün yeni üretim siparişini vermelisin.

İlk sevkiyatta satış hızını bilmediğin için bu hesabı yapamazsın. Bu yüzden ilk partide:

• Lansmanın ilk haftalarını karşılayacak bir miktarı hızlı yolla (hava) gönder,
• Satış hızı netleşince yenilemeyi ucuz yolla (deniz) planla,
• Amazon'un Restock aracındaki önerileri kendi hesabınla karşılaştır.

FBA maliyetini düşürmenin yolları

• Ambalajı küçült ve hafiflet: Ücret kademeleri ölçü ve ağırlığa göre değişir; birkaç santim veya gram, bir alt kademe demek olabilir.
• Stok devir hızını yüksek tut: Hızlı satan stok, daha az depolama ücreti ve sıfır uzun süreli stok ücreti demektir.
• Satmayanı erken çöz: 181 gün sınırına yaklaşan stokta fiyat, reklam veya tasfiye kararını erken ver.
• Hazırlığı kaynağında yap: Etiketleme ve paketlemeyi Türkiye'de üreticine yaptırmak, ABD'de hazırlık hizmeti almaktan genelde daha ekonomiktir.
• Yeni ürün avantajlarını kullan: FBA New Selection programının koşullarını ve süresini takip et.

İlk sevkiyat kontrol listesi

• Ürün Seller Central'da FBA olarak tanımlı, listeleme hazır
• Ürün etiketleri ve koli etiketleri Amazon kurallarına uygun
• Koli ölçüsü, ağırlığı ve koli içi adet Amazon'a bildirilen bilgilerle aynı
• Hazırlık (prep) gerektiren ürünler için ek paketleme yapıldı
• Lojistik firmasıyla gümrük müşaviri, vergiler ve depoya teslim randevusu netleşti
• Ticari fatura ve paket listesi hazır; ithalatçı bilgisi doğru
• Ürüne özel uyumluluk belgeleri (gerekiyorsa) erişilebilir durumda
• Sevkiyatın takip numaraları Seller Central'a girildi

FBA'yı daha verimli kullanmak

• Stok sağlığını izle. Amazon'un stok araçları hangi ürünün fazla, hangisinin az olduğunu gösterir. 181 günü aşacak stok için erken aksiyon al: fiyat ayarı, reklam veya tasfiye.
• Toplu depolama düşün. Amazon'un AWD (Amazon Warehousing and Distribution) hizmeti, büyük miktardaki stoğu daha düşük maliyetle depolayıp FBA'ya otomatik besleyebilir; AWD'ye gönderim FBA inbound placement hizmetini de içerir.
• Komşu pazarlara aç. Remote Fulfillment with FBA ile ABD'deki stoğunla Kanada, Meksika ve Brezilya'daki müşterilere satış yapabilirsin; bu programda ithalat vergilerini ithalatçı olarak müşteri öder.
• Diğer kanallarda kullan. Amazon'un Multi-Channel Fulfillment (MCF) hizmetiyle FBA stoğunu kendi web sitendeki (ör. Shopify) siparişler için de kullanabilirsin. Kendi sitesini kurmayı düşünenler Shopify ile yurt dışına satış rehberine bakabilir.

Sık yapılan hatalar

1. İlk sevkiyatta çok fazla stok göndermek. Satış hızı belli değilken büyük stok, depolama ve uzun süreli stok ücretlerine yol açar.
2. Gümrük sorumluluğunu lojistik firmasına "nasılsa yapar" diye bırakmak. Teklifte gümrük müşaviri ve vergiler net yazmıyorsa sor.
3. Ambalajı FBA ücret kademelerine göre tasarlamamak. Birkaç santim fark, her üründe ücret farkı demektir.
4. Hazırlık kurallarını atlamak. Yanlış etiket veya eksik paketleme, depoda reddedilme veya ek hazırlık ücreti doğurur.
5. FBA New Selection penceresini kaçırmak. İlk ürünü listeledikten sonra 90 gün içinde FBA gönderisi oluşturmayı planla.

Kaynaklar

• Amazon, Fulfillment by Amazon (yeni sekmede açılır)
• Amazon, Selling fees and plans (yeni sekmede açılır)
• Amazon, Remote Fulfillment with FBA (yeni sekmede açılır)
• Amazon, Supply Chain by Amazon (AWD, Multichannel Fulfillment) (yeni sekmede açılır)